TarihtenEski

Yazan: Nurettin Değirmenci
Elk. Yük. Müh.

Basit kurnazlar açıktan, evrensel kurnazlar gizlice insani değerlerle savaşırlar.

Bilginin yaygın olmadığı, belli kişi ya da kesimlerde toplandığı toplumlarda kurnazlık etkinlikleri ortaya çıkar. Kurnazlar, bilgileri, gerçekleri tanımada değil, kişisel, ailesel, zümresel, kurum çıkarlarında kullanırlar. Bir toplumdaki kurnazlık; ailede başlar, toplumun zirvesine kadar devam eder. Sonra, zirve, yaptıkları ile aileye destek olur. Böylece, oluşum asırlar boyu sürdürülür.
1-İlkel toplumlarda, kurnazlık etkinlikleri, kişisel ve ailesel amaçlarda kullanılır.
2-Gelişmiş toplumlarda, kurnazlık, kurum çıkarları içindir.
Ulus-devlet, kurumlar bütünüdür.
Bütün oluşumlar basit ya da evrensel ölçülerle tanımlanır. Basit kural ve ölçülerin yaygın olduğu toplumlarda, basit kurnazlıklar; evrensel yasa ve ölçülerin yaygın olduğu toplumlarda, evrensel kurnazlıklar çoğunluktadır. Bir örnekle yazılanı açıklarsak; Bush ve yakın çalışma arkadaşlarının kurnazlıkları ile Suudi Kral ile yakınlarının kurnazlıkları tamamen birbirinden ayrıdır.

Basit kurnazlar, “Güç, hak; güçlü, haklıdır!” kuralının egemen olduğu toplumlarda, dinsel ve dünyasal bilgileri araç olarak kullanırlar. Gerçekte, örf ve geleneklerle dürtülen toplumlarda, büyük liderler kocaman kurnazlardır. Kocaman kurnazlar, kendileri kadar becerikli ve etkili kurnazları yakınlarına yaklaştırmaz; göreceli olarak, uyumlu-uysal kullarla çalışırlar. Örneğin, Müslüman toplumlarda, bir yetkili doğrudan cinayet eylemi ile görevlendirilir. Cinayet sonucunda, toplumun işlemeyen kurumları daha fazla zayıflar ama bazı etkili kişiler makamlarını korurlar.
Evrensel kurnazlar, ayrıntılı yasaların egemen olduğu toplumlarda, yasal boşluklardan ya da özel çıkarılmış yasalardan yararlanırlar. Örneğin, İngiltere Başbakanı, bir yetkiliye, “Şu toplumda çıkarlarımıza dokunan X’İN sesini kesin!” diye emir vermez ama örtülü ödenekten taşeronlara ödeme yaparak, istenilen sesleri kıstırır. Yapılan eylemle; İngiltere Başbakanı evrensel insani değerlerini gizlice kaybeder, İngiltere’deki bazı kurumların çıkarları korunur.
Basit kurnazlar, çoğunlukla başları doğaüstüne dönük kul ve kuyrukların yaşadığı toplumlarda yaşadıklarından, dinsel ve dünyasal bilgileri, bu dünyadaki çıkarları için birlikte kullanırlar. Fazla bilgi, beceri birikimine ihtiyaçları yok ama bilgili olanlara korkunç tepkileri olur. Bilgi, kendilerinin sonunu hazırlar. Bu nedenle, Ortadoğu’da, bilgiye ve bilgelere korkunç düşmanlık olur. Bilgelere, “Ya lideri sev, ya da terk et!” diye, çetelerle toplu mesajlar iletilir. Gitmemekte direnenler, diğerlerine örnek olsun diye, açıktan katledilir. Sonra, sahte gözyaşları dökülür.
Basit kurnazların yaşadığı toplumlarda bilgili, becerikli ve yetenekli gençler için iki seçenek vardır:
1-Uyumlu-uysal kul olur; ayrıcalık nimetlerinden yararlanırlar.
2-Toplumlarını terk ederler.
Başka zor bir seçenek daha vardır; toplumlarının gelişmesi, değişmesi, basit kurnazlardan kurtulması için mücadele ederler. Bunun için bilgili, yetenekli ve insani değerlere sahip olmaları zorunludur.
Evrensel kurnazlar çoğunlukla başları doğaya dönük, bilgili insanların oluşturduğu toplumlarda yaşarlar. Sadece dünyasal bilgilerle yetinmek zorundadırlar. Yani: işleri basit kurnazlarınkinden daha zordur. Oldukça bilgili, yetenekli ve yaratıcı olmaları gerekir. Bilgili insanları denetimlerine alır, kurumlarının güçlenmesinde yararlanırlar. Örneğin, dünyanın her yanından bilgili, becerikli ve yetenekli gençler ABD’YE akın eder.
Basit kurnazlar, rakiplerinin ayaklarını aşağı çekerek, onlardan yüksek olduklarını kanıtlamaya çalışırlar. Örneğin, Ortadoğu’da, siyasi rakipler aynı zamanda kanlı düşmandırlar. Yönetime gelen rakiplerini ezmek için her yolu dener. Yönetime gelenin ayağının altına her türlü kaygan nesneyi yerleştirmek rakibinin tanrısal hakkıdır.
Evrensel kurnazlar, “Rekabet” adı altında, yasal boşlukları kendi lehlerine kullanmaya çalışırlar. Başkasını aşağı çekerek değil, kendini yukarı çektirerek üstte gözükür.
Doğada, Evrim Yasası gereği, bütün oluşumlar hücre hücre ortaya çıkar. Bu yasa gereği, basit kurnazlar bir gecede evrensel kurnaz olamazlar. Örneğin, Türkiye gibi yoksul bir ülkede, vatan, millet, bayrak aşkına bazı önemli ve etkili kişilerin suçları kurnazlıkla gizlenebilir. Bu işlem için kadılara ihtiyaç olur. Müslüman toplumlarda kadıdan çok ne vardır!
Bir toplumda her alanda üretime ihtiyaç var iken bazı kişileri veya kurumları korumak için bazı ürünlerin ithalatı veya ihracatı yasaklanabilir mi? Elbette! Basit kurnazlıklar ile evrensel kurnazlıklar arasında zıplayan toplumlarda; Batılılara göre komedi, Ortadoğululara göre zekice tertipler, yasalarla oynanarak hazırlanır. Örneğin, Türkiye’de, kişilere göre, günlük, aylık, yıllık geçici yasalar çıkarılır. Ne kadar zeki yasa yapanlarımız var!
Bir toplumda basit kurnazlıkların yaygın olması için:
—Bilginin sınırlı sayıda insanda toplanması ve yaygın olmamamsı gerekir. Örneğin, 1880 yıllarında, Osmanlı’da, yaklaşık, toplam olarak 100 X200 =20000 kitap vardı. Böylesi bir toplumda sıradan kurnazlar her yerde görülür, işitilir.
—Ayrıcalıklara ihtiyaç, insani değerlere tepki;
—Belleklerde doğa ile doğaüstünün karmakarışık;
—Tapınmanın yaygın, inanmanın sınırlı olması sıradan kurnazlık için zorunludur.
Bir toplumda basit kurnazlıklar yaygın oldukça, o toplumun gelişmesi yüzeysel ya da aldatmacadan ibarettir. Hafif dış etkilerle toplum hak ettiği yere çabucak döner. Örneğin, yıllarca Saddam’ın propagandasını dinleyenler Iraklıların başlarının göğe varmak üzere olduğunu zan edebililerdi. Gerçekte, Iraklılar, bilgi, beceri, araç-gereç birikimi ve üretim açısından Orta Afrika toplumlarından bile geri seviyedeler. Dış fiske ile kalıcı yerlerine kavuştular.
Türkiye’de hangi tür kurnazlıklar yaygındır?
Ne yazık ki, resmi kurumlarda ve yönetimlerde çoğunlukla, basit kurnazlıklar yaygındır.
—Basit yalanlarla seçmenini aldatan siyasi parti liderleri mi ararsınız?
—Resmi kurumlarda basit kurnazlıklarla makamlarını korumaya çalışan padişahçıklar mı soruyorsunuz? Hepsi mevcut.
— Kurnaz tarikat liderleri oldukça etkilidir.
—Doğa ile doğaüstünü karıştırıp ceplerini ve çıkınlarını doladuranların çoğunluğu basit kurnazlardır.
+Kurnazlık ile kendine emanet edilen gücü birleştiren yetkililer oldukça servet ve şöhret edinirler.
+Uluslar arası iş yapanlar arasında, mafya babaları içinde evrensel kurnazlar sayıca kabarıktır.

Siz hangi tür kurnazları biliyorsunuz?